Перевод: со всех языков на английский

с английского на все языки

declared speed

  • 1 номинальная частота вращения

    1. rated speed
    2. declared speed

     

    номинальная частота вращения nr
    Частота вращения при номинальной мощности, соответствующая номинальному значению частоты вращения электроагрегата.
    [ ГОСТ Р ИСО 8528-2-2007]

    Тематики

    EN

    12. Номинальная частота вращения nном - частота вращения рабочего колеса при номинальных значениях подачи насоса Qном, напора насоса Hном и геометрической высоты всасывания hг.ном.

    Источник: НПБ 176-98: Техника пожарная. Насосы центробежные пожарные. Общие технические требования. Методы испытаний

    3.17 номинальная частота вращения (rated speed): Число оборотов в единицу времени для получения номинальных показателей.

    Примечание - Асинхронные электродвигатели имеют рабочую частоту вращения в зависимости от приложенной нагрузки.

    Источник: ГОСТ Р 54806-2011: Насосы центробежные. Технические требования. Класс 1 оригинал документа

    2.9 номинальная частота вращения (rated speed): Максимальная частота вращения коленчатого вала двигателя с полной нагрузкой, допускаемая регулятором и указанная предприятием-изготовителем.

    Источник: ГОСТ Р 41.96-2005: Единообразные предписания, касающиеся двигателей с воспламенением от сжатия, предназначенных для установки на сельскохозяйственных и лесных тракторах и внедорожной технике, в отношении выброса вредных веществ этими двигателями оригинал документа

    Русско-английский словарь нормативно-технической терминологии > номинальная частота вращения

  • 2 частота вращения на холостом ходу

    1. declared no-load speed

     

    частота вращения на холостом ходу ni, r
    Частота вращения двигателя без нагрузки при уставке частоты вращения, аналогичной номинальной частоте вращения nr.
    [ ГОСТ Р ИСО 8528-2-2007]

    Тематики

    EN

    Русско-английский словарь нормативно-технической терминологии > частота вращения на холостом ходу

  • 3 дистанция


    distance
    - (строительная или чертежная) (рис. 31) — station
    - взлета, потребная (пвд) — takeoff distance required
    пвд должна быть не больше располагаемой дистанции взлета. пвд должна выбираться как большая из указанных ниже двух величин: — the takeoff distance required shall be the greatest of:
    а) 1,15 дистанции нормального взлета. — а) 1.15 times the gross distance to accelerate with all power-units operating from the starting point to the rotation speed, to effect a transition to climbing flight and attain a screen height of 35 feet.
    б) длины дистанции продолженного взлета (нлгс-2). — b) the gross distance to accelerate with all power-units operating from the starting point to the power-unit failure point, then to accelerate to the rotation speed, and to attain a screen height of 35 feet.
    - взлета, располагаемая (рдв) — takeoff distance available
    рдв равна сумме длины впп, уменьшенной на длину участка выруливания, и свободной зоны (сз) полосы воздушных подходов (нлгс-2) (рис. 112). — the takeoff distance available is an accelerate-stop distance available augmented by the length measured in direction оf takeoff of the surface of the runway, stopway and clearway declared by the aerodrome authority suitable for climb to 15 m (50 feet).
    -, взлетная (lвзл.) — takeoff distance
    расстояние no горизонтали, проходимое самолетом с момента страгивания на линии старта до момента набоpa высоты 10 м (над уровнем впп в точке отрыва самолета) с одновременным достижением скорости не менее безопасной скорости взлета v2, характеризующее собственно взлет самолета (нлгс-2) (рис. 112). — the horizontal distance along the takeoff path from the start of the takeoff to the point at which the airplane is 35 feet above the takeoff surface.
    -, взлетная (до высоты...м) — takeoff distance (to...m)
    - выдерживания (при посадке)hold-off distance
    - выравнивания (при посадке)flare-out distance
    - между двумя разминувшимися в воздухе лаmiss distance
    - набора высоты(horizontal) distance covered in climb
    - (взлетная, прерванного взлета) — (takeoff accelerate-stop) distance
    определяемая для гладкой, сухой впп с жестким покрытием — based on smooth, dry, hard surfaced runways
    - от линии отсчета, горизонтальная — horizontal distance total from reference
    - планированияgliding distance
    -, полная взлетная (lпв) — gross takeoff distance
    расстояние no горизонтали. проходимое самолетом с момента страгивания на линии старта до момента выхода на высоту 400 м (над уровнем впп в точке отрыва самолета), либо до момента, к которому заканчивается переход от взлетной к полетной конфигурации и достигается скорость, равная 1,25 vc, для полетной конфигурации (нлгс-2)(рис.112). — the horizontal distance extending from a standing start to а point in the takeoff at which the airplane is 400 m above the takeoff surface, or at which the transition from the takeoff to en route configuration is completed and a speed 1.25 vs is reached.
    - полная посадочная (lпп)gross landing distance
    ' расстояние по горизонтали, проходимое самолетом с момента входа в глиссаду на высоте 400 м (над уровнем впп в точке ожидаемого касания самолета) при заходе на посадку до момента полной его остановки после пробега по впп (нлгс-2) (рис. 115). — the horizontal distance required for the airplane to land and to come to a complete stop from the point at which the airplane is 400 m above the landing surface.
    -, посадочная — landing distance
    расстояние по горизонтали, проходимое самолетом, с момента пролета высоты 15 м (над уровнем впп в точке ожидаемого касания самолета) при посадке до момента полной его остановки после пробега по впп (нлгс-2) (рис. 115) — the horizontal distance necessary to land and to come to а complete stop (or to a speed of approximately 3 knots for water landings) from a point 50 feet above the landing surface.
    -, потребная взлетная (см. д. взлета, потребная) — takeoff distance required (todr)
    -, потребная посадочная — landing distance required
    -, потребная посадочная - на запасном аэродроме — landing distance required-alternate aerodrome
    -, потребная посадочная - на основном аэродроме — landing distance required-destination aerodrome
    - прерванного взлета (вертолета)rejected takeoff distance
    - прерванного взлета (lпрв, самолета) — accelerate-stop distance
    расстояние по горизонтали, проходимое самолетом с момента страгивания на линии старта до момента полной остановки самолета на летной полосе при прекращении взлета в случае отказа одного критического двигатепя (нлгс-2). -' " — "accelerate-stop distance" means the distance required to accelerate an airplane to a specified speed and, assuming failure of the critical engine at the instant that speed (v1) is attained, to bring the airplane to a stop.
    - прерванного взлета,потребная (пдпв) — accelerate-stop distance required
    дистанция, потребная самолету, для достижения точки отказа критического двигателя от линии старта до точки полной остановки самолета. — the distance required for the airplane to reach the critical point from a standing start and, assuming the critical power-unit to fail suddenly at this point, to stop.
    - прерванного взлета, располагаемая (рдпв) — accelerate-stop distance available
    рпдв равна располагаемой летной полосе, уменьшенной на длину участка выруливания(нлгс-2)(рис.112). — accelerate-stop distance available is equal to the takeoff run available augmented by the length measured in direction of the takeoff of the surface of the runway and stopway.
    - при двух работающих двигателях, потребная взлетная — takеoff distance required with two engines operating
    - при торможении винтами, посадочная — landing distance with reversible propellers
    - при торможении реверсивным устройством, посадочная — landing distance with (effective) reverse thrust
    - продолженного (завершенного) взлета (lзв)continued takeoff distance
    взлетная дистанция, определенная при отказавшем на протяжении взпетной дистанции одном критическом двигателе (нлгс-2). — takeoff distance with а сritiса1 engine inoperative.
    - пролета (двух ла для предотвращения столкновения)miss distance miss distance of collision hazard
    -, проходимая на участке — horizontal distance increment during segment
    - разбегаtakeoff run
    - разбега, потребная (см. "длина разбега, потребная") — takeoff run required
    - разбега, располагаемая (см. "длина разбега, располагаемая") — takeoff run available
    -, располагаемая взлетная (см. "дистанция взлета, располагаемая") — takeoff distance available (toda)
    -, располагаемая посадочная — landing distance available
    длина части поверхности аэродрома свободная от препятствий, способная выдержать вес данного самолета, и лежащая в пределах аэродрома, обеспечивающих безопасный пробег самолета в данном направлении. — the length of that part of the surface of an aerodrome that is free from all obstructions, capable of bearing the weight of the aeroplane under prevailling operating conditions, within the limits of the surface declared available for the ground run of aeroplanes landing in a particular direction.
    -, располагаемая посадочная для влажной впп (рпдв) (рис. 115) — landing distance available (wet runway)
    -, располагаемая посадочная для сухой впп (рпдс) — landing distance available (dry runway)
    принимается равной длине впп, уменьшенной на длину участка выруливания (нлгс-2) (рис. 115).
    - с высоты 15 м, посадочная — landing distance from 15 m
    -, строительная (чертежная) (рис. 131) — station
    - с учетом поправочных коэффициентов, взлетная — corrected takeoff distance
    - участка разгона, горизонтальная — horizontal distance of acceleration segment
    - участка разгона, горизонтальная (четвертый участок траектории взлета) — (fourth) acceleration segment horizontal distance
    -, фактическая посадочная (рис. 115) — landing distance
    -, штилевая — still-air distance
    -, штилевая, эквивалентная — equivalent still-air distance (esad)
    -, чертежная — station
    увеличивать д. на... % на каждые... ос выше нормальной температуры для данной высоты — increase the distance... % per each... ос above standard altitude temperature

    Русско-английский сборник авиационно-технических терминов > дистанция

  • 4 Kraft

    Präp. (+ Gen) by virtue of; on the strength of; kraft Gesetzes by law
    * * *
    die Kraft
    fortitude; verdure; power; vigour; vigor; vigorousness; puissance; strength; force; vis; might
    * * *
    Krạft [kraft]
    f -, -e
    ['krɛftə]
    1) (körperlich, sittlich) strength no pl; (geistig, schöpferisch) powers pl; (militärisch, wirtschaftlich) strength, power; (von Prosa, Stimme) strength, power, force; (= Energie) energy, energies pl

    er weiß nicht wohin mit seiner Kraft (inf)he's just bubbling over with energy

    er kann vor Kraft nicht mehr laufen (hum)he's so muscle-bound he can hardly move

    die Kräfte ( mit jdm) messento try or pit one's strength (against sb); (fig) to pit oneself against sb

    mit letzter Kraftwith one's last ounce of strength

    die Kraft aufbringen, etw zu tun — to find the strength to do sth

    mit vereinten Kräften werden wir... — if we combine our efforts or if we join forces we will...

    das geht über meine Kräfte, das übersteigt meine Kräfte — it's more than I can take, it's too much for me

    mit aller or voller Kraftwith all one's might or strength

    er will mit aller Kraft durchsetzen, dass... — he will do his utmost to ensure that...

    aus eigener Kraft — by oneself; (fig auch) by one's own efforts, single-handedly

    nach ( besten) Kräften — to the best of one's ability

    er tat, was in seinen Kräften standhe did everything (with)in his power

    nicht bei Kräften seinnot to be in very good shape

    See:
    messen
    2) (PHYS einer Reaktion etc) force; (der Sonne etc) strength, power (no pl = Wirksamkeit, liter, BIBL = Macht) power
    3) (usu pl: in Wirtschaft, Politik etc) force
    4) no pl (JUR = Geltung) force

    in Kraft sein/treten/setzen — to be in/come into/bring into force

    außer Kraft sein — to have ceased to be in force, to be no longer in force

    außer Kraft setzen — to cancel, to annul

    5) no pl

    (NAUT: = Geschwindigkeit) halbe/volle Kraft voraus! — half/full speed ahead

    6) (= Arbeitskraft) employee, worker; (= Haushaltskraft) domestic help; (= Lehrkraft) teacher
    * * *
    die
    1) (strength or power that can be felt: the force of the wind.) force
    2) (a person or thing that has great power: the forces of Nature.) force
    3) ((an) ability: A witch has magic power; A cat has the power of seeing in the dark; He no longer has the power to walk.) power
    4) (strength, force or energy: muscle power; water-power; ( also adjective) a power tool (=a tool operated by electricity etc. not by hand).) power
    5) (the quality of being strong: He got his strength back slowly after his illness; I hadn't the strength to resist him.) strength
    * * *
    <-, Kräfte>
    [kraft, pl ˈkrɛftə]
    f
    1. (Stärke) strength, power; (Energie) energy
    ich hatte nicht die \Kraft, weiterzugehen I didn't have the strength to walk any further
    wenn man alle Kräfte zusammennimmt if you summon up all your strength
    er ist am Ende seiner Kräfte he can't take any more
    er kann vor \Kraft nicht mehr laufen (hum fam) he's so muscle-bound he can hardly move
    mit aller \Kraft with all one's strength
    sie wollen mit aller \Kraft durchsetzen, dass... they will do their utmost to ensure that...
    die \Kraft aufbringen, etw zu tun to find the strength to do sth
    nach besten Kräften to the best of one's ability
    bei Kräften bleiben to keep one's strength up
    aus eigener \Kraft by oneself [or one's own efforts]
    mit frischer \Kraft with renewed energy
    über jds Kräfte gehen to be more than sb can cope with
    das geht über meine Kräfte it's more than I can take
    geistige/schöpferische Kräfte mental/creative powers
    mit seinen Kräften Haus halten müssen to have to conserve one's strength
    wieder zu Kräften kommen to regain one's strength
    mit letzter \Kraft with one's last ounce of strength
    seine Kräfte [mit jdm] messen to try [or pit] one's strength [against sb]
    die militärische/wirtschaftliche \Kraft eines Landes the military/economic strength of a country
    seine Kräfte sammeln to gather one's strength
    nicht bei Kräften sein to not be in very good shape
    wieder bei Kräften sein to have [got] one's strength back
    in jds Kräften stehen to be within sb's powers
    sie tat, was in ihren Kräften stand she did everything [with]in her power
    ich will Ihnen gern[e] behilflich sein, soweit es in meinen Kräften steht I will do everything within my power to help you
    jds Kräfte übersteigen to be too much for sb
    mit vereinten Kräften with combined efforts, in a combined effort
    mit vereinten Kräften müssten wir es schaffen if we combine our efforts [or join forces] we should succeed
    die \Kraft der Verzweiflung the strength born of desperation
    nicht wissen, wohin mit seiner \Kraft (fam) to be brimming with energy
    ich weiß nicht, wohin mit meiner \Kraft I'm just bubbling over with energy
    2. kein pl JUR (Geltung) power, force
    außer \Kraft sein to be no longer [or have ceased to be] in force
    ein Gesetz außer \Kraft setzen to repeal a law
    außer \Kraft treten to cease to be in force
    in \Kraft bleiben/sein to remain/be in force
    in \Kraft seit... effective as from...; Gesetz operative from...
    in \Kraft treten to come [or enter] into force
    3. (Energie) power, force
    die heilende \Kraft der Sonne the healing power of the sun
    magnetische Kräfte magnetic attraction sing
    die treibende \Kraft the driving force
    halbe/volle \Kraft voraus! half/full speed ahead!
    5. meist pl ÖKON, POL (Einfluss nehmende Gruppe) force
    das Gleichgewicht der Kräfte the balance of power
    reaktionäre Kräfte rebel forces
    6. (Arbeitskraft) employee, worker
    Kräfte pl employees pl, workers pl, personnel + sing/pl vb, staff sing
    * * *
    die; Kraft, Kräfte

    geistige/schöpferische Kräfte — mental/creative powers

    wieder bei Kräften sein — have [got] one's strength back

    aus eigener Kraftby oneself or one's own efforts

    ich werde tun, was in meinen Kräften steht — I shall do everything [with]in my power

    mit vereinten Kräften sollte es gelingen — if we join forces or combine our efforts we should succeed

    nach [besten] Kräften — to the best of one's ability

    2) (Wirksamkeit) power
    3) (ArbeitsKraft) employee; (in einer Fabrik) employee; worker

    Kräfte — employees/workers; personnel pl.; (Angestellte auch) staff pl.

    4) Plural (Gruppe) forces
    5) (Physik) force

    die treibende Kraft(fig.) the driving force

    6) (Seemannsspr.)

    volle/halbe Kraft voraus! — full/half speed ahead!

    7) in

    außer Kraft setzenrepeal < law>; countermand < order>

    außer Kraft sein/treten — no longer be/cease to be in force

    in Kraft treten/sein/bleiben — come into/be in/remain in force

    * * *
    Kraft f; -, Kräfte
    1. körperlich: strength; (Tatkraft) energy; fig auch power;
    rohe Kraft brute force;
    am Ende seiner Kräfte at the end of one’s strength, at one’s last gasp;
    aus eigener Kraft by one’s own efforts, under one’s own steam;
    mit aller Kraft with all one’s might;
    mit frischen Kräften with renewed strength ( oder vigo[u]r);
    mit letzter Kraft with one’s last ounce of strength;
    nach besten Kräften to the best of one’s ability;
    übersteigt meine Kräfte that’s more than I can handle;
    Kräfte sammeln gather strength;
    an den Kräften zehren sap one’s strength ( oder energy);
    wieder bei Kräften sein have regained one’s strength ( oder energy); (gesund sein) be back on one’s feet;
    wieder zu Kräften kommen regain one’s strength ( oder energy); (gesund werden) get back on one’s feet;
    Kraft verleihen give strength (+dat to), fig einer Argumentation etc: lend force (to); Spiel 1, vereint etc
    2. (Naturkraft, auch PHYS) force; (Energie) energy;
    überirdische Kräfte supernatural forces;
    heilende Kraft healing power;
    treibende Kraft driving force; fig auch powerhouse;
    Kraft und Masse force and mass;
    Arbeit ist Kraft mal Weg work is force times distance
    3. (Macht, auch TECH, ELEK) power;
    volle Kraft voraus SCHIFF full speed ahead;
    mit voller/halber Kraft at full/half speed
    4. (Arbeitskraft) employee, pl auch staff, personnel pl;
    wir müssen noch eine Kraft fürs Lager einstellen we need to take on another member of staff (US to hire somebody) for the warehouse
    5. (politische Kraft, Machtgruppe) force, power;
    dritte Kraft third force;
    reaktionäre/revolutionäre Kräfte reactionary/revolutionary forces;
    die Regierung hat allen verfassungsfeindlichen Kräften den Kampf angesagt the government has declared war on all anti-constitutional forces
    6. (Geltung, Rechtsgültigkeit):
    in Kraft sein be in force, be effective;
    in Kraft setzen put into force, enforce;
    in Kraft treten come into effect ( oder force), become effective;
    außer Kraft setzen annul; (Gesetz) repeal; (Vertrag etc) cancel; (Regel) auch overrule; zeitweilig: suspend;
    außer Kraft sein/treten no longer be in force/cease to be in force, expire
    * * *
    die; Kraft, Kräfte

    geistige/schöpferische Kräfte — mental/creative powers

    wieder bei Kräften sein — have [got] one's strength back

    aus eigener Kraftby oneself or one's own efforts

    ich werde tun, was in meinen Kräften steht — I shall do everything [with]in my power

    mit vereinten Kräften sollte es gelingenif we join forces or combine our efforts we should succeed

    nach [besten] Kräften — to the best of one's ability

    2) (Wirksamkeit) power
    3) (ArbeitsKraft) employee; (in einer Fabrik) employee; worker

    Kräfte — employees/workers; personnel pl.; (Angestellte auch) staff pl.

    4) Plural (Gruppe) forces
    5) (Physik) force

    die treibende Kraft(fig.) the driving force

    6) (Seemannsspr.)

    volle/halbe Kraft voraus! — full/half speed ahead!

    7) in

    außer Kraft setzenrepeal < law>; countermand < order>

    außer Kraft sein/treten — no longer be/cease to be in force

    in Kraft treten/sein/bleiben — come into/be in/remain in force

    * * *
    ¨-e f.
    force n.
    power n.
    puissance n.
    strength n.
    verdure n.
    vigor n.
    vis (mechanics) n.

    Deutsch-Englisch Wörterbuch > Kraft

  • 5 SEGJA

    * * *
    (segi, sagða, sagðr), v.
    1) to say, tell (seg þú mér þat, er ek spyr þik);
    þeir sögðu, at þeir skyldu aldri upp gefast, they said they would never yield;
    segja e-m leið, to tell the way, esp. on the sea, to pilot;
    segja tíðendi, to tell news;
    impers. it is told (hér segir frá Birni bunu);
    sem áðr sagði, as was told before;
    segjanda er allt vin sínum, all can be told to a friend;
    2) to say, declare, in an oath;
    ek segi þat guði (Æsi), I declare to God (to the ‘Áss’);
    3) law phrases;
    segja sik í þing, lög, to declare oneself member of a community;
    segja sik ór þingi, lögum, to declare oneself out of, withdraw from, a community;
    segja skilit við konu, to declare oneself separated from, divorce, one’s wife;
    segja fram sök, to declare one’s case;
    segja lög, to recite the law, of the lögsögumaðr;
    4) to signify, mean (þetta segir svá);
    5) with preps., segja e-n af e-u, to declare one off a thing, take it from him;
    segja e-t á e-n, to impose on (bœta at þeim hluta, sem lög segði á hann); to announce (segja á reiði, úsátt sína);
    segja eptir e-m, to tell tales of one;
    segja frá e-u, to tell, relate;
    Unnr, er ek sagða þér frá, U. of whom I told thee;
    segja fyrir e-u, to prescribe (svá var með öllu farit, sem hann hafði fyrir sagt);
    segja fyrir skipi, to bid God-speed to a ship;
    segja e-t fyrir, to predict, foretell (segja fyrir úorðna hluti);
    segja e-u sundr, í sundr, to break up, dissolve (segja sundr friði, frændsemi, hjúskap);
    segja til e-s, to tell, inform of (segit honum ekki til, hvat þér hafit gört við hrossit);
    segja til nafns síns, segja til sín, to tell (give) one’s name;
    segja upp e-t, to pronounce (segja upp dóm, gørð);
    segja upp lög, to proclaim the law (from the law-hill);
    segja e-n upp, to give one up;
    segja upp e-u, to declare at an end (segja upp friði, griðum);
    segja upp þjónustu við e-n, to leave one’s service;
    6) refl., segjast, to declare of oneself;
    hann sagðist þá vaka, he said that he was awake;
    kristnir menn ok heiðnir sögðust hvárir ór lögum annarra, they declared themselves each out of the other’s laws;
    láta (sér) segjast, to let oneself be spoken to, listen to reason;
    impers., e-m segist svá, one’s tale runs so.
    * * *
    pres. segi, segir, segi, pl. segjum, segit, segja; pret. sagði, pl. sögðu; pres. subj. segja; pret. segða, segðir, segði; imperat. seg, segðú; part. sagðr: doubtful forms are sagat, sagaðr, Merl. 2. 4: a pres. indic. seg, segr, ek seg, Grág. i. 64, 134; segr hann, Fms. x. 421; segsk, Grág.i. 159, ii. 57: with a neg. suff. segr-at, Grág. ii. 214; sagðit, Hým. 14; segit-a, tell ye not! Vkv. 21: an older form seggja with a double g is suggested in Lex. Poët. in two or three passages, cp. A. S. secgan, as also seggr; but in Haustl. l. c. the g in ‘sagna’ is soft, and not hard (gg) as in mod. Icel. pronunciation, and sagna would fairly rhyme with segjaandum: [a word common to all Teut. languages, except that, strangely enough, no Goth. form is recorded, for Ulf. renders λαλειν, λέγειν, εἰπειν, by maþljan, quiþan, rodjan; so it may be that the earliest sense was not to say = Lat. dicere, but a limited one, to tell, proclaim; A. S. secgan; Engl. say; Dan. sige; Swed. segja.]
    A. To say, in the oldest poems chiefly,
    I. to tell, report, Lat. narrare, dicere; segðu, imperat. tell thou me! say! Vþm. 11, 13, 15. 17, 20, 22, 24, 26, 28, 30, 34, 36, 38, 40, 42, Alm. 10, 12, 14, 16. etc., Skm. 3; segðu mér ór helju ek man ór heimi, Vtkv. 6; atgeirinn sagði ( foretold) manns bana, eins eðr fleiri, Nj. 119; mér segir svá hugr um, my mind tells me, I have a foreboding; eigi segir mér vel hugr um þessa ferð, Ld. 366; sagði honum mjök úvænt hugr um hennar hag, Fms. x. 215; sagðit honum hugr vel þá, Hým. 14; seg oss draum þinn, Nj. 95; hann segir honum greiniliga slíkt er hann spurði, Fms. ii. 99; þessi saga er nú ætlu vér at segja, viii. 1 (see saga); hann spurði hvers synir þeir væri,—þeir sögðu, Nj. 125; fór sveinninn ok sagði til Haralds, Fms. vii. 167; hvat hark var þat?—Honum var sagt, 168; svá hafa spakir menn sagt, Ib. 6; svá sagði Þorkell oss, 5; svá sagði Teitr oss, id.; svá sagði oss Úlfhéðinn Gunnarsson, 9; þenna atburð sagði Teitr oss, at því es Kristni kom á Ísland, 13; en Hallr sagði oss svá, 15; svá sagði hann oss, id.; en honum sagði Þórarinn bróðir hans, 16; es sannliga es sagt, at fyrst færi til Íslands, 4; hvatki er missagt es í fræðum þessum (pref.); þar sagði hann eigi koma dag á vetr, Landn. (pref.); svá segja vitrir menn, … en svá er sagt, 25; svá sagði Sæmundr prestr enn fróði, 27; er svá sagt, at honum hafi flestir hlutir höfðingligast gefnir verit, Nj. 254: of inscriptions, writing, segja þær (the Runes) formála þenna allan, Eg. 390; segja bækr, at …, 625. 88; skal sú skrá hafa sitt mál, er lengra segir, Grág. i. 7: segja leið, to tell the way, to guide, esp. on the sea, to pilot, Fms. xi. 123, Eg. 359 (leið-sögn, leiðsögu-maðr):—to tell, bid, far þú ok seg Agli, at þeir búisk þaðan fimmtán, Nj. 94; hann sendi húskarl at segja Steinari, at hann færði bústað sinn, to tell S. to change his abode, Eg. 749; segðu honum að koma, tell him to come!
    2. with prepp.; segja eptir e-m, to tell tales of one, inform against, Al. 125; hann sagði eptir mér, segðu ekki eptir mér!—s. frá e-u (frá-sögn), to tell, relate, Nj. 96; þar er hón nú, Unnr, er ek sagða þér frá, U., of whom I told thee, 3; eigi má ofsögum segja frá vitsmunum þínum, Ld. 132: s. fyrir, to dictate, Fms. vii. 226, Fb. iii. 533, Nj. 256: to foretel, Rb. 332; s. fyrir úorðna hluti, Fms. i. 76, viii. 5: segja fyrir skipi, to bid Godspeed to a ship (on her first voyage), ix. 480: to prescribe, Ld. 54; þeir sigldu um nóttina, en hann sagði fyrir ( piloted) með viti ok gæfu, Bs. i. 562: s. manni fyrir jörðu, to give notice as to the redemption of an estate, Gþl. 295–297, 301 sqq.:—segja til, to give up; s. til nafns sins, to give one’s name (on being asked), Hbl.; hvat er nafn höfðingja yðvars? Rútr segir til sin. R. told his name (said, my name is R.) Nj. 8; sagði Örnólfr til svá-felldra itaka, Dipl. i. 1; skal ek hér fá þér sæmd ok virðing, þá er þú kannt mér sjálfr til s., Eg. 312.
    3. impers. it is told: hér hefsk Landnáma-bok, ok segir í hinum fyrsta kapitula, hversn, Landn. 24: hér segir frá Birni bunu, 39; segir nokkut af hans orrostum, Fms. viii. 3; sem segir í sögu hans, i. 4 (see saga); sem áðr sagði, … sem sagði fyrr, as was told before, x. 382, 410.
    II. to say, pronounce, declare; eg seg þat Guði, I declare to God (in an oath, cp. Engl. ‘so help me, God’), Grág. i. 64, 134; ok segi ek þat Æsi, Glúm. 388.
    2. so in the law phrases, segja sik í þing, lög, and the like, to declare oneself in a community, to enter a community under the law; as also, segja sik ór þingi, lögum, to declare oneself out of, to withdraw from, a community, Grág. and the Sagas passim; segja skilit við konu, to declare oneself separated from, to divorce one’s wife, Nj. 50; segja þing laust, to declare a meeting at an end, Grág, i. 116:—segja lög, to say the law, used of the speaker’s (lögsögu-maðr) decisions; syni Erlings segi ek engi lög, i. e. I give no sentence for him, Fms. ix. 331: iron., sögðu sverð þeirra ein lög öllum Svíum, ii. 315; s. prófan (á) málum, K. Á. 216; s. dóm, to give sentence.
    3. with prepp.; s. e-n af e-n, to ‘declare a person off a thing,’ i. e. take it from him; hann sagði Vastes af drottningar-dómi ok öllu því ríki, Sks. 462; þá er hann þegar sagðr af lærðra manna tign, 694; skipta svá miklum ríkdómi, ok segja hann af einhverjum ok til annars, i. e. to take it from one and give it to another, Fms. ix. 330; þann dag segja lög mann at aptni af griði, Grág. i. 146; s. e-n afhendan, to declare a person off one’s hands, give him up, Fs. 34:—s. e-t á, to announce:þú skalt segja á reiði mína, Nj. 216; s. á úsátt sína, 256; bæta at þeim hluta sem lög segði á hann, as the law declared, imposed, Fms. x. 152:—s. aptr, to break up, dissolve; s. friði aptr, N. G. L. i. 103:—segja sundr = segja aptr, s. sundr griðum, frændsemi, Fms. ix. 276, x. 133, Fas. ii. 136:—s. fram, to say, pronounce, esp. of pleading, to read; s. fram sök and the like, Grág., Nj. passim:—s. fyrir, see l. 2:—s. upp, to pronounce; er hann hafði þenna kost upp sagðan, Fms. xi. 284: segja upp görð, dóm, sætt, to pronounce sentence, as a judge or umpire, Grág., Nj. Band. 12, passim; s. upp lög, to proclaim the law from the law-hill (the act was called upp-saga), Ib. 17, Bs. i. 25; at hann segði upp lögin, Nj. 164: s. e-n upp, to give one up, Sturl. iii. 181 C: segja e-u upp, to declare at an end; segja upp friði, griðum, Fms. x. 133; segja upp þjónustu við e-n, to leave one’s service, Hkr. iii. 68. to speak, talk; skaut konungr á erendi, talaði hátt ok hvellt ok segir svá—þat er …, Fms. i. 215; ‘þenna kost viljum vér,’ segir Skapti, Nj. 150; ‘frauva,’ segir hann, ‘þat er satt er þú mælir,’ Fms. x. 421. 2. in a dialogue: segir hann, segir hón, says he, says she, etc.; ‘Kenni ek víst,’ segir Otkell,—‘Hverr á,’ segir Skamkell; ‘Melkólfr þræll,’ segir Otkell,—‘Kenna skulu þá fleiri,’ segir Skamkell, ‘en vit tveir,’ 75; Gunnarr mælti—‘Veiztú hvat þér mun verða at bana?’—‘Veit ek,’ segir Njáll,—‘Hvat?’ segir Gunnarr;—‘Þat sem allir munn sízt ætla,’ segir Njáll, 85; and so in countless instances.
    IV. to signify, mean; þetta segir svá, Fms. viii. 239; ‘fiat voluntas tua,’ þat segir svá, ‘verði þinn vili,’ Hom. 157.
    B. Reflex. to declare of oneself; hann sagðisk þá vaka, he said that he was awake, Nj. 153; sagðisk Haraldr vilja leggja við hann vináttu, Fms. i. 53; þeir sem sögðusk segja fyrir úvorðna hluti, 76; at þú sér annarr en þú segisk, Fas. ii. 544, freq. esp. in mod. usage, for the old writers in this case prefer kveðsk, káðusk (from kveða).
    II. as a law phrase, þú segsk í þing með Áskatli goða, Nj. 231; maðr skal segjask í þing með goða þeim er hann vill, Grág. i. 159; nefndu hvárir vátta, Kristnir menn ok heiðnir, ok sögðusk hvárir ór lögum annarra, Nj. 164 (Id. 11, Bs. i. 22); hón sagðisk í ætt sína, she told her origin, i. e. she was exactly like her parents, Njarð. 382: impers. phrase, e-m segisk svá, one’s tale runs so; honum sagðisk svá til, his story runs; or, honum segist vel, he speaks well; honum sagðist vél í dag, he preached well to-day! það segist á e-u, there is a penalty on it, ‘tis not allowed; láta sér segjask. to let oneself be spoken to, be reasonable, Am. 29, and in mod. usage.
    III. part., sönnu sagðr, convicted of, Sdm. 25; Jupiter vill vita hvárt hann er sönnu sagðr, if the charge is true, Bret. 12: gerund., in the saying, segjanda er allt vin sínum, all can be said to a friend, one can open one’s, heart to him. Eg. 330.
    IV. pass. it is said; svá segisk, at …, Fms. i. 98; þessi kvikendi segjask augnafull umhverfis, Hom. 48; hann segisk ( is said to be, Lat. dicitur) skapaðr ór jörðn, Eluc. 21; segist í hverri viku sálu-messa, Dipl. i. 8; Zabulon, þat má hér segjast bygging, Stj.; ef nokkut riptist eðr af segðist, Dipl. iii. 11; segist þetta með öngu móti aptr, cannot be refuted, Fms. ix. 476, Hom. 154; af sögðum bæjum, aforesaid, Vm. 84; fyrr-sagðr, aforesaid; but this passive is unclassical, being taken from the Latin, and rare even in mod. usage.
    V. segendr, part. pl. (seggendr, with a double g. Haustl.), sayers, reporters; sjáendr eða segendr, Grág. ii. 88. segjands-saga, u, f. a hearsay tale; skoluð ér hér vera ok sjá þau tíðendi er hér görask, er yðr þá eigi segjanz-saga til, þvíat ér skolut frá segja ok yrkja um síðan, Ó. H. 206; hence the mod. það er segin saga, a told tale, a thing of course [cp. Fr. ca va sans dire].

    Íslensk-ensk orðabók > SEGJA

  • 6 Messerschmitt, Willi E.

    SUBJECT AREA: Aerospace
    [br]
    b. 26 June 1898 Frankfurt-am-Main, Germany
    d. 17 September 1978 Munich, Germany
    [br]
    German aircraft designer noted for successful fighters such as the Bf 109, one of the world's most widely produced aircraft.
    [br]
    Messerschmitt studied engineering at the Munich Institute of Tchnology and obtained his degree in 1923. By 1926 he was Chief Designer at the Bayerische Flugzeugwerke in Augsburg. Due to the ban on military aircraft in Germany following the First World War, his early designs included gliders, light aircraft, and a series of high-wing airliners. He began to make a major impact on German aircraft design once Hitler came to power and threw off the shackles of the Treaty of Versailles, which so restricted Germany's armed forces. In 1932 he bought out the now-bankrupt Bayerische Flugzeugwerke, but initially, because of enmity between himself and the German aviation minister, was not invited to compete for an air force contract for a single-engined fighter. However, in 1934 Messerschmitt designed the Bf 108 Taifun, a small civil aircraft with a fighter-like appearance. This displayed the quality of his design and the German air ministry was forced to recognize him. As a result, he unveiled the famous Bf 109 fighter which first flew in August 1935; it was used during the Spanish Civil War in 1936–9, and was to become one of the foremost combat aircraft of the Second World War. In 1938, after several name changes, the company became Messerschmitt Aktien-Gesellschaft (and hence a change of prefix from Bf to Me). During April 1939 a Messerschmitt aircraft broke the world air-speed record at 755.14 km/h (469.32 mph): it was entered in the FAI records as a Bf 109R, but was more accurately a new design designated Me 209V-1.
    During the Second World War, the 5/70P was progressively improved, and eventually almost 35,000 were built. Other successful fighters followed, such as the twin-engined Me 110 which also served as a bomber and night fighter. The Messerschmitt Me 262 twin-engined jet fighter, the first jet aircraft in the world to enter service, flew during the early years of the war, but it was never given a high priority by the High Command and only a small number were in service when the war ended. Another revolutionary Messerschmitt AG design was the Me 163 Komet, the concept of Professor Alexander Lippisch who had joined Messerschmitt's company in 1939; this was the first rocket-propelled fighter to enter service. It was a small tailless design capable of 880 km/hr (550 mph), but its duration under power was only about 10 minutes and it was very dangerous to fly. From late 1944 onwards it was used to intercept the United States Air Force bombers during their daylight raids. At the other end of the scale, Messerschmitt produced the Me 321 Gigant, a huge transport glider which was towed behind a flight of three Me 110s. Later it was equipped with six engines, but it was an easy target for allied fighters. This was a costly white elephant, as was his high-speed twin-engined Me 210 fighter-bomber project which nearly made his company bankrupt. Nevertheless, he was certainly an innovator and was much admired by Hitler, who declared that he had "the skull of a genius", because of the Me 163 Komet rocket-powered fighter and the Me 262.
    At the end of the war Messerschmitt was detained by the Americans for two years. In 1952 Messerschmitt became an aviation adviser to the Spanish government, and his Bf109 was produced in Spain as the Hispano Buchon for a number of years and was powered by Rolls-Royce Merlin engines. A factory was also constructed in Egypt to produce aircraft to Messerschmitt's designs. His German company, banned from building aircraft, produced prefabricated houses, sewing machines and, from 1953 to 1962, a series of bubble-cars: the KR 175 (1953–55) and the KR 200 (1955–62) were single-cylinder three-wheeled bubble-cars, and the Tiger (1958–62) was a twin-cylinder, 500cc four-wheeler. In 1958 Messerschmitt resumed aircraft construction in Germany and later became the Honorary Chairman of the merged Messerschmitt-Bölkow-Blohm company (now part of the Franco-German Eurocopter company).
    [br]
    Further Reading
    van Ishoven, 1975, Messerschmitt. Aircraft Designer, London. J.Richard Smith, 1971, Messerschmitt. An Air-craft Album, London.
    Anthony Pritchard, 1975, Messerschmitt, London (describes Messerschmitt aircraft).
    JDS / CM

    Biographical history of technology > Messerschmitt, Willi E.

  • 7 TAKA

    * * *
    I)
    (tek; tók, tókum; tekinn), v.
    1) to take, catch, seize (tóku þeir laxinn ok otrinn ok báru með sér);
    G. tók inni vinstri hendi spjótit á lopti, G. caught the spear with his left hand;
    man hón taka fé okkart allt með ráni, she will take all our goods by force;
    taka e-n höndum, to seize one, take captive;
    tökum vápn vár, let us take to our weapons;
    2) fig., taka trú, to take the faith, become a Christian;
    taka skírn, to be baptized;
    taka hvíld, to take a rest;
    taka flótta, to take to flight;
    taka rœðu, umrœðu, to begin a parley;
    taka ráð, to take a counsel (= taka til ráðs);
    taka e-n orðum, to address one;
    taka sættir or sættum, to accept terms;
    taka þenna kost, to take this choice;
    taka stefnu, to fix a meeting;
    taka boði, to accept an offer;
    taka sótt, to be taken ill;
    taka úgleði, to get out of spirits;
    taka konung, to take, elect a king;
    taka konu, to take a wife;
    taka úkunna stigu, to take to unknown ways;
    taka e-n or e-m vel, to receive one well;
    taka e-t þvert, to take a thing crossly, deny flatly;
    taka upp höndum, to raise the hands;
    3) to reach, stretch forth, touch;
    fremri hyrnan tók viðbeinit, the upper horn caught the collar bone;
    því at ek tek eigi heim í kveld, for I shall not reach home to-night;
    hárit tók ofan á belti, the hair came down to her waist;
    4) to reach and take harbour (þeir tóku land á Melrakka-sléttu);
    5) to take, hold, of a vessel (ketill, er tók tvær tunnur);
    6) to be equivalent to, be worth (hringrinn tók tólf hundruð mórend);
    7) with infin., to begin (hann tók at yrkja, þegar er hann var ungr);
    nú taka öll húsin at lóga, now the whole house began to blaze;
    impers., þá tók at lægja veðrit, then the wind began to fall;
    8) to touch, regard, concern (þat allt, sem leikmenn tekr);
    9) to catch (up), come up with (hann var allra manna fóthvatastr, svá at engi hestr tók hann á rás);
    10) to start, rush (Eirikr tók út or stofunni, en konungr bað menn hlaupa eptir honum);
    taka á rás, taka frá, to take to running, run away (svá illt sem nú er frá at taka, þá mun þó síðarr verra);
    11) impers. it is taken;
    þá tók af veðrit (acc.) then the storm abated;
    kom á fótinn, svá at af tók, the stroke came on his leg, so that it was cut off;
    sýnina tekr frá e-m, one becomes blind;
    tók út skip Þangbrands, Th.’s ship drifted out;
    um várit er sumarhita tók, when the summer heat set in;
    12) with preps, and advs., taka e-n af lífi, lífdögum, taka e-n af, to take one’s life, put to death;
    taka e-n af nafni ok veldi, to deprive one of his title and power;
    taka e-t af e-m, to take a thing from one, deprive one of (er vér tókum seglit af honum, þá grét hann);
    taka af sér ópit, to cease weeping;
    taka e-t af e-m, to get frotn one (tekr hann af öllu fólki mikil lof);
    taka mikinn (mikil), lítinn (lítil) af e-u, to make (say) much, little of;
    hón tók lítil af öllu, she said little about it, took it coldly;
    øngan tek ek af um liðveizlu við þik, I will not pledge myself as to helping thee;
    taka e-t af, to choose, take;
    G. bauð þér góð boð, en þú vildir engi af taka, G. made thee good offers, but thou wouldst take none of them;
    fara sem fœtr mega af taka, at the top of one’s speed;
    hann sigldi suðr sem af tók, as fast as possible;
    to abolish, do away with (lagði á þat allan hug al taka af heiðni ok fornar venjur);
    taka e-t aptr, to take back, render void (taka aptr þat, er ek gef); to recall (taka aptr orð, heil sín);
    taka á e-u, to touch (hón tók á augum hans);
    taka vel, auðvelliga, lítt, illa á e-u, to take (a thing) well, in good part, ill, in ill part (fluttu þeir þetta fyrir jarli, en hann tók vel á);
    taka e-t á sik, to take upon oneself (kvaðst heldr vilja taka þat á sik at gefa honum annát augat);
    tóku þeir á sik svefn mikinn, they fell fast asleep;
    taka arf eptir e-n, to inherit one;
    taka e-t eptir, to get in return;
    með því at þú gerir svá, sem ek býð þér, skaltu nökkut eptir taka, thou shalt have some reward;
    taka e-t frá e-m, to take a thing away from one (þeir tóku spjótin frá þeim ok báru út á ána);
    taka e-n frá e-u, to deprive one of (taka e-n frá landi, ríki);
    taka e-t fyrir e-t, to take in return for (hann keypti sveinana ok tók fyrir þá vesl gott ok slagning); to take for, look upon as (lökum vér þat allt fyrir satt; því tek ek þat fyrir gaman);
    taka fyrir e-t, to refuse (tók E. eigi fyrir útanferð at sumri);
    taka hendi í e-t, to thrust one’s hand into;
    taka í hönd e-m, to shake hands with one;
    taka í móti, to offer resistance (þeir brendu víða bygðina, en bœndr tóku ekki í móti);
    taka niðr, to pull down, demolish (taka niðr til grundvallar allt þat verk); to graze a little, = taka til jarðar (þeir láta nú taka niðr hesta sína);
    taka ofan, to take down (Högni tekr ofan atgeirinn); to pull down (hann hafði látil taka ofan skála sinn);
    taka í sundr, to cut asunder;
    impers., slœmdi sverðinu til hans, svá at í sundr tók manninn, so that the man was cleft asunder;
    taka til e-s, to take to (tóku þá margir til at níða hann);
    taka til máls (orðs, orða), to begin to speak;
    nú er þar til máls at taka, at, now we must take up the story at this point, that;
    taka til varnar, to begin the defence;
    taka til e-s, to have recourse to, resort to (taka e-t til ráðs, bragðs); to concern (þetta mál, er til konungs tók);
    láta e-t til sín taka, to let it concern oneself, meddle with (Gísli lét fátt til sín taka);
    taka e-n til e-s, to choose, elect (Ólafr var til konungs tekinn um allt land);
    absol., taka til, to begin (hann hélt allt austr um Svínasund, þá tók til vald Svíakonungs);
    taka e-t til, to take to, do;
    ef hann tekr nökkut illt til, if he takes to any ill;
    taka um e-t, to take hold of, grasp (nú skaltu taka um fót honum);
    taka e-t undan, to take away;
    impers., undan kúnni tók nyt alla, the cow ceased to give milk;
    taka undan, to run away, escape (B. tók undan með rás);
    hann tók undir kverkina ok kyssti hana, he took her by the chin and kissed her;
    to undertake, take upon oneself;
    H. kvaðst ekki taka mundu undir vandræði þeira, H. said he would have nothing to do with their troubles;
    taka undir e-t með e-m, to back, help one in a thing (vil ek, at þér takit undir þetta mál með mér);
    þau tóku undir þetta léttiliga, they seconded it readily;
    hann tók seinliga undir, he was slow to answer;
    taka undir, to echo, resound (fjöllin tóku undir);
    taka e-t undir sik, to take on hand (Gizurr tók undir sik málit); to lay hold of (hann tekr undir sik eignir þær, er K. átti í Noregi);
    taka e-t upp, to pick up (S. tók upp hanzka sinn);
    taka upp fé fyrir e-m, to seize on, confiscate;
    taka upp borð, to set up the tables before a meal, but also to remove them after a meal;
    taka upp bygð sína, to remove one’s abode;
    hón tekr mart þat upp, er fjarri er mínum vilja, she takes much in hand that is far from my will;
    drykk ok vistir, svá sem skipit tók upp, as the ship could take;
    taka upp ný goðorð, to establish new priesthoods;
    taka upp verknað, to take up work;
    taka upp stœrð, to take to pride;
    taka upp sök, to take up a case;
    taka upp draum, to interpret a dream;
    taka e-t upp, to choose (seg nú skjótt, hvern kost þú vill upp taka);
    absol., taka upp, to extend, rise (rekkjustokkr tekr upp á millum rúma okkarra);
    taka út, to run out (E. tók út ór stofunni);
    taka við e-u, to receive (A. hafði tekit við föðurarf sínum);
    taka vel við e-m, to receive one well, give one a hearty welcome;
    taka við trú, to take the faith;
    þeir tóku vel við, they made a bold resistance;
    tók við hvárr af öðrum, one took up where the other left off;
    taka yfir e-t, to extend over (hann skal eignast af Englandi þat, sem uxahúð tekr yfir);
    impers. to come to an end, succeed (kveðst nú vænta, at nú mundi yfir taka);
    þeir munu allt til vinna at yfir taki við oss, to get the better of us;
    13) refl., takast;
    f.
    1) taking, capture, of a fortress, prisoner;
    2) taking, seizing, of property;
    * * *
    pres. tek, tekr; tökum, takit, taka; pret. tók, tókt (tókst), tók, pl. tóku; subj. tæki (tœki); imperat. tak, taktú; part. tekinn: with neg. suff. tek’k-at ek, I take not, Kristni S. (in a verse); tak-a-ttu, take thou not, Fas. i. (in a verse); tekr-at, Grág. (Kb.) i. 9: [Ulf. têkan, pret. taitok = απτεσθαι; Swed. take; Dan. tage, sounded , ‘du tar det ikke, vil du ta det;’ Engl. take is a word borrowed from the Dan., which gradually displaced the Old Engl. niman.]
    A. To take hold of, seize, grasp; taka sér alvæpni, Eg. 236; tóku menn sér þar byrðar ok báru út, Egill tók undir hönd sér mjöð-drekku, 237; nú taki hest minn, ok skal ek ríða eptir honum, 699; tóku þeir skíð sín ok stigu á, 545; hann tók inni vinstri hendi spjótið ok skaut, Nj. 42; lauk upp kistu ok tók upp góð kvennmanna-klæði, Ld. 30; hann tekr nú bogann, … tekr nú kaðal einn, Fas. ii. 543; taka upp net, K. Þ. K. 90; hross skal maðr taka ok teyma ok hepta, þótt heilagt sé, id.
    2. to seize; þeir tóku þar herfang mikit, Nj. 43; tóku skipit ok allt þat er á var, Fms. vii. 249; þeir tóku þar skútu, viii. 438; tóku skip hans, landtjald, klæði, ix. 275; taka fé okkat allt með ráni, Nj. 5; engi maðr skal fyrir öðrum taka, Gþl. 473; hann leiddi þik til arfs … munu taka óvinir þínir ef þú kemr eigi til, Nj. 4; þeir tóku bæinn, seized, Sturl. ii. 149; kona hafði tekit ( stolen) … ok vildi hann refsa henni, Fms. vii. 330.
    3. to catch; Skotar munu hafa tekit njósnir allar, Nj. 126; standi menn upp ok taki hann, 130; hann skyldi taka hundinn, 114; þeir tóku á sundi mann einn, Fms. vii. 225; gröf, at taka í dýr, Flóv. 33; taka höndum, to lay hold of, take captive, Nj. 114, 275; in a good sense, Fms. x. 314.
    4. taka e-n af lífi, to take one from life, Fms. x. 3, Eg. 70; taka e-n af lífdögum, id., Fms. vii. 204: ellipt., taka af (af-taka), to take one off, put to death, Js. 23; taka e-n af nafni ok veldi, to deprive of …, Eg. 268; tóku þeir af eignum jarla konungs, Fms. i. 6: taka af e-m, to take a thing from one, x. 421, Nj. 103, 131, Eg. 120, Ld. 288; taka frá e-m, to take from, off, Nj. 253, K. Þ. K. 48; taka ofan, to take down, pull down, Nj. 119, 168; taka ór, to set apart, 232; taka undir sik, to take under oneself, subject, Fms. x. 24: to take charge of, Nj. 110, Eg. 725: taka upp, to take up, pick up, assume, 23.
    5. to take, grasp; taka í hönd e-m, to shake hands, Nj. 129; taka á lopti, to interrupt, Fms. x. 314; taka í ketil, of the ordeal, Grág. i. 381, Gkv. 3. 7; taka í jörð, to graze, of an animal, Bs. i. 338; jó lætr til jarðar taka, Skm. 15; skulu þér láta taka niðr hesta yðra, to graze a little, Band. 14 new Ed.; tók einn þeirra niðr í sinn klæðsekk, Stj.
    II. metaph., taka upphaf, to begin, Hom. 49; taka vöxt ok þroska, to increase, Rb. 392; taka konungdóm, Eg. 646; taka ráð, 49; taka skírn, 770; taka trú, to take the faith, become a Christian, Nj. 273; taka hvíld, to take rest, 43, 115; taka á sik svefn, 252; taka ræðu, to begin a parley, Eg. 578; taka umræðu, id., Nj. 146; þau taka þá tal, Ld. 72, Fms. ii. 254; taka nærri sér, see nær l. 2; taka á sik göngu, Fbr. 101 new Ed.; taka á sik svefn, Nj.; taka eld, to light a fire, 199; taka e-n orðum, to address; taka í sætt, to receive into reconciliation, Eg. 168; taka sættir, to accept terms, id. (also taka sættum, id.); taka þenna kost, 280; taka samheldi, Fms. ix. 344; ok tóku þat fastliga, at friðr skyldi standa, declared firmly that, x. 40, v. l.; taka stefnu, to fix a meeting, xi. 400; tóku þeir stefnu í milli sín, 402; nú er svá tekið um allt landit, at …, fixed by law that …, Gþl. 275; þeir tóku fastmælum sín í milli, at …, Bret. 82; taki í lög, to take into fellowship, Fms. xi. 96; lög-taka, cp. lófa-tak, vápna-tak; Gunnarr bauð þér góð boð enn þú vildir engi af taka, thou wouldst accept none of them, Nj. 77; tók hann þann kost af, at leggja allt á konungs vald, Fms. iv. 224; ok þat tóku þeir af, ix. 367; Ólafr kvaðsk þat mundu af taka, Ld. 72; taka e-t til ráðs, or taka ráðs, bragðs, to resort to, Nj. 75, 124, 199: also, taka e-t til, to resort to, 26, Fms. xi, 253, passim (til-tæki); taka mót, to receive, Edda 15; taka e-t við, to receive in return, Fms. ii. 269; taka bætr fyrir e-t, xi. 253; með því þú görir sem ek býð þér, skaltú nökkuð eptir taka, take some reward for it, Ld. 44; þat er bæði at vér róum hart, enda mun nú mikit eptir taka, a great reward, Finnb. 232 (eptir-tekja); taka fæðu, to take food; taka corpus Domini, Mar.; taka samsæti, Fms. ii. 261; taka arf, Eg. 34; taka erfð, Gþl. 241; taka fé eptir föður sinn, Fms. xi. 47; taka laun, Nj. 68; taka veizlu, to take, receive a veizla (q. v.), Fms. xi. 239; konungr … hann tekr ( receives) af mörgum, skal hann því mikit gefa, 217; taka mikit lof, x. 367; taka helgun af Guði, Rb. 392; taka heilsu, to recover, Stj. 624; ek skal taka hæði-yrði af þér, Nj. 27; taka af honum rán ok manntjón, Ld. 64; taka úskil af íllum mönnum, Greg. 44; taka píslir ok dauða, 656 B. 30; drap hann þar menn nökkura, þótti mönnum hart at taka þat af útlendum manni, Bs. i. 19; þeir tóku mikinn andróða, Fms. viii. 438; taka andviðri, Eg. 87; þeir tóku norðan-veðr hörð, were overtaken by, Nj. 124; taka sótt, to be taken sick or ill (North E. to take ill), 29, Fms. xi. 97, Eg. 767; taka þyngd. id., Ísl. ii. 274; taka fótar-mein, Nj. 219; taka úgleði, to get out of spirits, Eg. 322; hann tók þá fáleika ok úgleði, Fms. vii. 103; hann tók langt kaf, 202; taka arftaki, to adopt, Grág. i. 232; taka konung, to take, elect a king, Fms. ix. 256; taka konu, to take a wife, x. 397; hann kvángaðisk ok tók bróður-dóttur þess manns er Finnr hét, 406; tók Magnús konungr Margrétu, 413; taka konu brott nauðga, to carry off a woman, Grág. i. 353; tók hann þá til háseta, he hired them, Eg. 404; taka far or fari, Landn. 307, Grág. ii. 406 (far, ii. 3); taka úkunna stigu, to take to unknown ways, Fms. viii. 30; taka ferð, to start, Stj.; taka til konungs, or the like, Eg. 367, 400, Fms. vii. 252; taka til siðar, Sks. 313; taka e-n vel, to receive well; ok taki ér, herra, vel þá Hjalta ok Gizur, Bs. i. 19; tók Skota-konungr hann vel, Fms. xi. 419; taka e-t þvert, to take a thing crossly, deny flatly, Nj. 26; taka fyrir e-t, to stop, interrupt, refuse, Fms. x. 251.
    III. to reach, stretch forth, touch; hann beit skarð, allt þat er tennr tóku, Eg. 605; eigi djúpara enn þeim tók undir hendr, Ld. 78; skurðrinn tók á framan-verðan bakkann, Krók.; hyrnan tók andlitið, Nj. 253; rödd tekr eyru, Skálda 175; döggskórinn tók niðr akrinn upp-standanda, Fas. i. 173; hafði flóð tekit þær, swept them away, Fms. xi. 393; spjót langskept svá at vel taki skipa meðal, Sks. 385; nef hans tók austr til landsenda … véli-fjarðar tóku norðr í Finnabú, Fms. viii. 10; tekr mörkin náliga allt it efra suðr, Eg. 58; þvíat ekki tek ek heim í kveld, Nj. 275; mun ek taka þangat í dag? Hbl.; bóndans bót tekr fyrir ( encompasses) konu, hans ok börn ok hjón, N. G. L. i. 341; taka niðri, to take the ground, of a ship or thing floating, Fas. iii. 257; svá at upp tekr um klaufir, Boll. 336; at eigi tæki hann (acc.) regnit, Stj. 594; skulu vér varask, at eigi taki oss þau dæmi, Hom. 70; svá mikit er uxa-húð tekr yfir, Fas. i. 288; nær því er þú sér at taka mun en ekki ór hófi, Sks. 21; hundr bundinn svá at taki eigi til manna, Grág. ii. 119; taka höndum upp, to lift up hands, Bs. i. 735, Edda 22; ek sé fram undir brekkuna, at upp taka spjóts-oddar fimtán, Finnb. 286; þetta smíði (Babel) tók upp ór veðrum, Edda 146 (pref.); hárit tók ofan á belti, Nj. 2; stöpul er til himins tæki, 645. 71; hér til tekr en fyrsta bók, reaches here, 655 vii. 4; taka mátti hendi til fals, Eg. 285; þeir tóku fram árum, took the oars, Fms. vii. 288; smeygði á sik ok tók út höndunum, 202; þeir tóku undun, to escape, viii. 438: to reach, land, take harbour, gaf honum vel byri ok tóku Borgarfjörð, Nj. 10; tóku þeir Friðar-ey, 268; þeir tóku land á Melrakka-sléttu, Ísl. ii. 246; byrjaði vel ok tóku Noreg, Ld. 72, 310; tóku þar land sem heitir Vatnsfjörðr, Landn. 30: ellipt., hann tók þar sem nú heitir Herjólfs-höfn, id.; þeir tóku fyrir sunnan land, 175.
    2. to take, hold, of a vessel; ketill or tók tvær tunnur, Fb. i. 524; lands þess er tæki ( of the value of) fjóra tigi hundraða, Sturl. i. 98, v. l.; hringrinn tók tólf hundruð mórend, Nj. 225: so in the phrase, það tekr því ekki, it is not worth the while; þann enn eina grip er hann átti svá at fé tæki, the sole object of value he had, Bs. i. 636.
    3. spec. usages; fara sem fætr mega af taka, Finnb. 288; konur æpa sem þær megu mest af taka, Al. 47, (aftak, aftaka-veðr, q. v.), Karl. 109, 196; fóru hvárir-tveggju sem af tók, went as fast as possible, Fms, iv. 304; hann sigldi suðr sem af tók, Eg. 93: in the phrase, taka mikinn, lítinn … af e-u, to make much, little of, take it to heart or lightly; mikit tekr þú af þessu, thou takest it much to heart, Lv. 10; öngan tek ek af um liðveizlu við þik, I will not pledge myself as to helping thee, Ld. 105; eigi töku vér mikit af at tortryggva þá bók, þótt mart sé undarligt í sagt, we will not strongly question the truth of the book, although many wonders are told therein, Sks. 78; Óspakr kvað hana mikit af taka, said he used very strong language, Ld. 216; mikinn tekr þú af, segir konungr, thou settest much by it, said the king, Fms. vi. 206: munda ek sýnu minna hafa af tekit ef ek væra údrukkinn, I would have kept a better tongue, xi. 112; Þórvarðr tók eigi af fyrir útanferð sína, did not quite refuse the going abroad, Sturl. iii. 244; hann kvaðsk eigi taka mega af því hvat mælt væri, he did not much mind what folks said, Nj. 210; hón tók lítið af öllu, said little about it, took it coolly, Eg. 322; tók hann minna af enn áðr við Íslendinga, he spoke not so strongly of them as he used to do, Glúm. 328; ok er sendi-menn kómu tók hann lítið af, Fms. x. 101; Flosi svaraði öllu vel, en tók þó lítið af, F. gave a civil but reserved answer, Nj. 180.
    IV. with prepp.; taka af hesti, to take (the saddle) off a horse, Nj. 4, 179; taka af sér ópit, to cease weeping, Ölk. 35; taka skriðinn af skipinu, Fms. ii. 305; taka e-t af, to abolish, vii. 1, x. 152, Ísl. ii. 258:—taka á e-u, to touch (á-tak), Nj. 118; þegar sem nær þeim er komit ok á þeim tekit, Stj. 76; sá er tekr fyrst á funa, Gm.; þat er ok, áðr þeir taki á dómum sinum ( ere they deliver sentence), at þeir skolu eið vinna áðr, Grág. i. 64; taka vel, auðvelliga, lítt, ekki vel, ílla … á e-u, to take a thing so and so, take it well, in good part, ill, in ill part, etc., Ld. 50, 248, Fms. xi. 124, Nj. 206, 265; Gunnarr talaði fátt um ok tók á öngu úlíkliga, 40; tak glaðan á ( cheerfully) við konunginn, Fms. xi. 112; þeir höfðu sagt hversu hann hafði á tekit þeim feðgum, Rd. 284; Leifr tekr á þessu eigi mjök, Fb. ii. 397; tók Börkr (á) því seinliga, Eb. 15 new Ed.:—taka eptir, to notice, observe, Sturl. i. 2 (eptir-tekt):—taka móti, to withstand, resist, Nj. 261, Fms. ix. 307, 513 (mót-tak):—taka með, to reserve, accept, iv. 340, xi. 427 (með-taka): taka við, hann tókþar ok við mörg önnur dæmi, bæði konunga æfi, he tacked to it many records, the lives of kings, etc., Ó. H. (pref.): this isolated phrase has led editors (but wrongly) to substitute hann ‘jók’ þar við:—taka aptr, to take back, render void, undo, Bs. i. 631, Nj. 191, Sks. 775; eigi má aptr taka unnit verk, a saying, Fms. ii. 11: to recall, unsay, mun ek þau orð eigi aptr taka, Ld. 42, Fms. ii. 253:—taka í, to pull off; taktu í hann, to pull his stocking off:—taka um, to take hold of, grasp, Eg. 410, Hkr. ii. 322:—taka upp, to pick up, assume; niðr at fella ok upp at taka, 625. 68, Eg. 23; taka upp borð, to put up the tables before a meal; tekr upp borð ok setr fyrir þá Butralda, Fbr. 37; vóru borð upp tekin um alla stofuna ok sett á vist, Eg. 551: but also to remove them after a meal (= taka borð ofan), 408, Hkr. ii. 192, Fms. i. 41, Orkn. 246 (see borð II); taka upp vist, to put food on the table, Vm. 168; taka upp bygð sína, to remove one’s abode, passim; taka upp, of a body, to take up, disinter, Hkr. ii. 388; taka upp, to seize on, confiscate, Nj. 73, 207, Ld. 38, Eg. 73; þeir tóku upp ( laid waste) þorp þat er heitir Tuma-þorp, Fms. i. 151; var þá tekin upp bygð Hrolleifs, Fs. 34; hón tekr þat mart upp er fjarri er mínum vilja, Nj. 6l; at þú gefir ró reiði ok takir þat upp er minnst vandræði standi af, 175; taka upp verknað, to take up work, Ld. 34; taka upp stærð, to take to pride, Fms. x. 108; halda upp-teknu efni, i. 263; taka upp sök, mál, to take up a case, Nj. 31, 71, 231: to interpret, eigi kann ek öðruvís at ráða þenna draum … glíkliga er upp tekit, Sturl. iii. 216; ok skal svá upp taka ‘síks glóð,’ þat er ‘gull,’ Edda 127; kvæði, ef þau eru rétt kveðin ok skynsamliga upp tekin, Hkr. (pref.); tók hann svá upp, at honum væri eigi úhætt, Fms. ix. 424; drykk ok vistir svá sem skipit tók upp, as the ship could take, iv. 92; er þat skip mikit, ok mun þat taka oss upp alla, Nj. 259; þat hjóna er meira lagði til félags skal meira upp taka, Gþl. 220; þótti þeim í hönd falla at taka upp land þetta hjá sér sjálfum, Ld. 210; skal sá sem at Kálfafelli býr taka upp vatn at sínum hlut, Vm. 168; taka upp giptu hjá Dana-konungi, Fms. xi. 426; taka upp goðorð, Nj. 151, 168, Grág. i. 24; taka upp þing. Ann. 1304 ( to restore); tókusk þá upp lög ok landsréttr, Fs. 27; taka upp vanda, Fms. vii. 280:—taka til, to take to; hefna svá at ekki fýsi annan slík firn til at taka, 655 xiii. A. 3; tóku margir þá til at níða hann, Bs. i; taka til ráða, ráðs, bragðs, Nj. 19, 75, 124; hann tók til ráða skjótt, 19; enn þó munu vér þat bragðs taka, 199; hvat skal nú til ráða taka, 124; ef hann tekr nökkut íllt til, 26; hverja úhæfu er hann tekr til, Fms. xi. 253; taka til máls, to take to talking, Nj. 16, 71; taka til orðs, or orða, 122, 230, 264; hann tók nú til at segja söguna, to take to telling a story; taka til varnar, to begin the defence, Grág. i. 60, Nj. 271; nú er þar til at taka, at …, 74; er blót tóku til, Landn. 111; þá tók til ríki Svía-konungs, Fms. iv. 118; um Slésvík þar sem Dana-ríki tók til, xi. 417: to concern, þat mun taka til yðar, Hom. 150; þetta mál er til konungs tók, Fms. xi. 105; láta til sín taka, to let it concern oneself, meddle with, Band. 23 new Ed.; Gísl lét fátt til sín taka, Fms. vii. 30; vil ek nú biðja þik at þú létir ekki til þín taka um tal várt, Nj. 184: to have recourse to, þú tekr eigi til þeirra liðsinnis ef ekki þarf, Fms. vii. 17, Grág. i. 41; taka til segls, Eg. 573, Fms. ix. 22; taka til sunds, 24; taka til e-s, to note, mark, with dislike:—taka undir, to take under a thing; hann tók undir kverkina, took her by the chin, Nj. 2; þá tók Egill undir höfða-hlut Skalla-grími, Eg. 398: to undertake, þat mál er þeir skyldi sjálfir undir taka, Hkr. i. 266; þá skal hann taka undir þá sömu þjónostu, Ó. H. 120: to back, second, hann kvaðsk ekki mundu taka undir vandræði þeirra, Nj. 182; undir þann kviðling tók Rúnolfr goði, ok sótti Hjalta um goðgá, Bs. i. 17: ek mun taka undir með þér ok styðja málit, Fms. xi. 53; hann tók ekki undir þat ráð, Fb. ii. 511; þau tóku undir þetta léttliga, seconded it readily, Ld. 150; hann tók seinliga undir, Nj. 217; hann hafði heyrt tal þeirra ok tók undir þegar, ok kvað ekki saka, Ld. 192: göra tilraun hversu þér tækit undir þetta, Fb. i. 129: to echo, blésu herblástr svá at fjöllin tóku undir, Fas. i. 505; taka undir söng, to accompany singing:—taka við, to receive; nú tóktú svá við sverði þessu, Fms. i. 15; siðan hljópu menn hans, enn hann túk við þeim, 105; jörð tekr við öldri, Hm.; til þess er akkerit tók við, grappled, took hold, Dan. holde igen, Fms. x. 135. v. l.; þar til er sjár tók við honum, Edda 153 (pref.); taka við ríki, Eg. 241, Fms. i. 7; taka við trú, Nj. 158, 159; taka við handsölum á e-u, 257; ef maðr görr við at taka við dæmdum úmaga, Grág. i. 258; taka vel við e-m, to receive well, Nj. 5; ekki torleiði tekr við yðr, no obstacle stops you, Al. 120; þeir tóku við vel ok vörðusk, made a bold resistance, Fms. i. 104; eggjuðu sumir at við skyldi taka, vii. 283; at þeir skyldi verja landit, en þeir vildu eigi við taka, xi. 386; ganga fram á mel nökkurn, ok segir Hrútr at þeir mundu þar við taka, Ld. 62; þar stóð steinn einn mikill, þar bað Kjartan þá við taka, 220; seg þú æfi-sögu þína, Ásmundr, en þá skal Egill við taka, tell thy life’s tale, Asmund, and then shall Egil take his turn, Fas. iii. 374; tók við hvárr af öðrum, one took up where the other left off:—taka yfir, hann vildi eigi til ráða nema hann ætlaði at yfir tæki, Fms. iv. 174; þeir munu allt til vinna, at yfir taki með oss, Nj. 198; at eyrendi þeirra skyldi eigi lyktuð né yfir tekin, Fms. iv. 224.
    V. to take to, begin:
    1. with infin., tóku menn at binda sár sín, Eg. 93; hann tók at yrkja þegar er hann var ungr, 685; hans afli tók at vaxa, Fms. viii. 47; á þeim veg er ek tæka ganga, Sks. 3; taka at birtask, 568; tekr at dimma, birta … rigna, it gets dim, takes to darken … rain; allt þat er hann tekr at henda, Nj. 5; þá tók at lægja veðrit, 124; tók þá at morna, 131; tók þá at nátta, Fms. ix. 54; kvölda tekr = Lat. vesperascit, Luke xxiv. 29.
    2. in other phrases, taka á rás, to take to running, to run, Nj. 253, Eg. 216, 220, Eb. 62 (hófu á rás, 67 new Ed.), Hrafn. 7: ellipt., tók bogmaðr ok hans menn á land upp undan, they took to the inland and escaped, Fms. ix. 275; tók hann þegar upp um brú, viii. 169; svá íllt sem nú er frá at taka (to escape, shun), þá mun þó síðarr verr, Fs. 55; taka flótta, to take to flight, Hm. 30; Eirekr tók út ór stofunni, took out of the room, ran out, Sturl. ii. 64; þeir tóku út eitt veðr allir, stood out to sea with the same wind, Fb. ii. 243.
    VI. with dat., to take to, receive (perh. ellipt. for taka við- e-u); jarl tók vel sendi-mönnum ok vináttu-málum konungs, Fms. i. 53; konungr tók honum vel ok blíðliga, vii. 197; tekit mundu vér hafa kveðju þinni þóttú hefðir oss fyrri fagnat, Ld. 34; Grímr tók því seinliga, Eg. 764; Sigurðr tók því máli vel, 38, Fms. x. 2; konungr tók þá vel orðum Þórólfs, Eg. 44; hann tók því þakksamliga, Fms. i. 21; taka vel þeirra eyrendum, x. 33; Barði tók þessu vel, Ld. 236; Hákon tók því seinliga, Fms. i. 74; eigi mun konungr taka því þótt slík lygi sé upp borin fyrir hann, Eg. 59; tók Brynjólfr þá sættum fyrir Björn, 168; Njáll átti hlut at, at þeir skyldi taka sættum, Nj. 120; taka handsölum á fé, 257; taka heimildum á e-u, Fms. x. 45; taka fari, Grág. ii. 399, Nj. 111, 258 (see far); taka bóli, to take a farm (on lease), Gþl. 328, 354; mun ek máli taka fyrir alla Íslenzka menn þá er á skipi eru, speak for them, Bs. i. 421.
    VII. impers. it is taken; hann brá upp hendinni ok tók hana af honum ok höfuðit af konunginum, Nj. 275; ok tók af nasarnar, Fms. x. 135, v. l.; þá tók af veðrit (acc.), the weather ‘took up’ (as is said in North of England), the storm abated. Fas. i. 157; svá at þar tæki af vega alla, all roads were stopped, Fms, iii. 122; af þeim tók málit ok görask úfærir, Fas. ii. 549; kom á höndina fyrir ofan úlflið svá at af tók, Nj. 84; kom á fótinn svá at af tók, 123; þá tók efa af mörgum manni, Fms. iii. 8; sýnina tekr frá e-m, to become blind, x. 339; undan kúnni tók nyt alla, Eb. 316; jafnskjótt tók ór verkinn allan, Fms. iv. 369; tók út skip Þangbrands ór Hitará, she drifted out, Bs. i. 15; í þat mund dags er út tók eykðina, when the time of ‘eykð’ was nearly passed, Fms. xi. 136; um várit er sumar-hita tók, when the summer heat set in, Fs. 67; réru svá skjótt at ekki tók (viz. þá) á vatni, Fms. vii. 344.
    2. as a naut. term, to clear, weather a point; veðr var litið ok tók þeim skamt frá landi, the weather was still, and they kept close in shore, Fms. vi. 190: hence the mod. naut. phrase, e-m tekr, to clear, weather; mér tók fyrir nesit, I cleared, weathered the ness; vindr þver, svo að þeim tekr ekki.
    3. þar er eigi of tekr torf eðr grjót, where neither is at hand, Grág. ii. 262; þau dæmi tekr til þessa máls, the proofs of this are, that when …, Hom. 127.
    B. Reflex., takask mikit á hendr, to take much in hand, Band. 3, Nj. 228, Fms. i. 159; tókumk ek þat á hendr, xi. 104; láta af takask, to let oneself be deprived of, Eg. 296; takask e-n á hendr.
    2. to be brought about, take effect, succeed; cp. þykkir mikit í hættu hversu þér teksk, Ld. 310; þat tóksk honum, he succeeded, Bárð. 167; tekst þá tveir vilja, it succeeds when two will, i. e. joint efforts prevail, a saying:—takask til, to happen; Ásgrími tóksk svá til (it so happened to A.), sem sjaldan var vant, at vörn var í máii hans, Nj. 92; ef svá vill til takask. Fas. i. 251; svá erviðliga sem þeim hafði til tekizk at herja á þá feðga, Fms. i. 184; mér hefir úgiptuliga tekizk, Ld. 252; þætti mér allmiklu máli skipta at þér tækisk stórmannliga, that thou wouldst behave generously, Hkr. ii. 32; hefir þetta svá tekizk sem ván var at, er hann var barn at aldri, 268.
    3. to take place, begin; tóksk orrosta, Nj. 8; teksk þar orrosta, 122; ráð takask, of a marriage; en ef þá takask eigi ráðin, if the wedding takes not place then, Grág. i. 311; lýkr svá at ráðin skyldi takask, 99; ráð þau skyldi takask at öðru sumri, Eg. 26, Fms. x. 40: to be realised, hvatamaðr at þessi ferð skyldi takask, Ld. 240; síðan er mægð hafdi tekizk með þeim, since they had intermarried, Eg. 37; takask með þeim góðar ástir, they came to love one another much, of newly-married people, passim; féráns dómr teksk, Grág. i. 95; takask nú af heimboðin, to cease, Ld. 208; ok er allt mál at ættvíg þessi takisk af, 258.
    II. recipr., takask orðum, to speak to one another, Fms. xi. 13; ok er þeir tókusk at orðum, spurði hann …, Eg. 375; bræðr-synir takask arf eptir, entreat one another, Gþl. 241; ef menn takask fyrir árar eða þiljur, take from one another, 424: takask á, to wrestle, Bárð. 168; takask fangbrögðum, Ld. 252, Ísl. ii. 446: takask í hendr, to shake hands, Grág. i. 384, Nj. 3, 65.
    III. part. tekinn; vóru þá tekin ( stopped) öll borgar-hlið ok vegar allir, at Norðmönnum kæmi engi njósn, Fms. vi. 411: Steinþórr var til þess tekinn, at …, S. was particularly named as …, Eb. 32, 150; hann var til þess tekinn, at honum var verra til hjóna en öðrum mönnum, Grett. 70 new Ed. (cp. mod. usage, taka til e-s, to wonder at): lá hann ok var mjök tekinn, very ill, Sturl. i. 89: Álfhildr var þungliga tekin, ok gékk henni nær dauða, Fms. iv. 274; hann var mjök tekinn ok þyngdr af líkþrá, ii. 229; þú ert Ílla at tekin fyrir vanheilsu sakir, vii. 244; ú-tekin jörð, an untaken, unclaimed estate, Sturl. iii. 57, Gþl. 313.
    2. at af teknum þeim, except, Fms. x. 232; at af teknum úvinum sínum, 266, (Latinism.)

    Íslensk-ensk orðabók > TAKA

  • 8 условие

    условие сущ
    condition
    условия сущ
    media
    аварийные условия
    1. emergency conditions
    2. accident conditions акт о нарушении условий
    irregularity report
    атмосферные условия
    atmospheric conditions
    благоприятные условия
    favorable conditions
    взлет в условиях плохой видимости
    low visibility takeoff
    визуальные метеорологические условия
    visual meteorological conditions
    время налета в ночных условиях
    night flying time
    в соответствии с техническими условиями
    in conformity with the specifications
    в условиях обтекания
    airflow conditions
    входить в условия
    penetrate conditions
    выполнять полет в определенных условиях
    fly under conditions
    выполнять условия
    fulfil the conditions
    граничные условия
    boundary conditions
    данные об условиях полета
    flight environment data
    действовать согласно условиям
    act as conditions dictate
    заданные условия
    predetermined conditions
    заданные условия полета
    given conditions of flight
    запрашивать условия
    request instructions
    заход на посадку в условиях ограниченной видимости
    low-visibility approach
    заявленные условия
    declared conditions
    изменение атмосферных условий
    atmospheric variation
    имитатор условий полета
    flight simulator
    имитация полета в натуральных условиях
    full-scale flight
    инструктаж по условиям полета по маршруту
    route briefing
    информация по условиям посадки
    landing instruction
    испытание вертолета в условиях снежного и пыльного вихрей
    rotocraft snow and dust test
    испытание в реальных условиях
    direct test
    испытания на соответствие заданным техническим условиям
    1. proof-of-compliance tests
    2. functional tests исходные условия
    datum conditions
    исходные условия сертификации
    certification reference conditions
    исходные условия сертификации по шуму
    noise certification reference conditions
    летная подготовка в условиях, приближенных к реальным
    line oriental flight training
    механизм для создания условий полета в нестабильной атмосфере
    rough air mechanism
    моделирование условий полета
    flight simulation
    наземные условия
    ground conditions
    наиболее неблагоприятные погодные условия
    lowest weather conditions
    неблагоприятные погодные условия
    adverse weather conditions
    неблагоприятные условия
    unfavorable conditions
    нерасчетные условия
    off-design conditions
    ночные условия
    night-time conditions
    ожидаемые условия
    expected conditions
    ожидаемые условия эксплуатации
    anticipated operating conditions
    опасные погодные условия
    hazardous weather conditions
    опасные условия полета
    hazardous flight conditions
    основные условия перевозки
    general conditions of carriage
    особые условия
    special conditions
    отклонение от технических условий
    departure from specifications
    перевозчик на договорных условиях
    contract carrier
    погодные условия
    weather conditions
    полет в условиях болтанки
    1. bumpy-air flight
    2. turbulent flight полет в условиях отсутствия видимости
    nonvisual flight
    полет в условиях плохой видимости
    low-visibility flight
    полетные условия
    flight conditions
    порядок эксплуатации в зимних условиях
    snow plan
    предупреждение опасных условий полета
    avoidance of hazardous conditions
    при благоприятных условиях
    under fair conditions
    приборные метеорологические условия
    instrument meteorological conditions
    при любых метеорологических условиях
    in all meteorological conditions
    расчетные условия
    1. reference conditions
    2. design conditions расчетные условия торможения
    reference friction conditions
    реальные условия полета
    actual flight conditions
    реальные условия эксплуатации
    field conditions
    скорость в условиях турбулентности
    1. rough-air speed
    2. rough airspeed сложные условия
    severe environment
    соблюдать технические условия
    meet the specifications
    соблюдать условия
    observe the conditions
    способность выполнять посадку в сложных метеорологических условиях
    all-weather landing capability
    технические условия
    technical specification
    указания по условиям эксплуатации в полете
    inflight operational instructions
    условия без радиолокационного контроля
    nonradar environment
    условия взлета
    takeoff conditions
    условия видимости
    visibility conditions
    условия вне зоны аэродрома
    off-field conditions
    условия в полете
    in-flight conditions
    условия в районе аэродрома
    aerodrome environment
    условия в районе ВПП
    runway environment
    условия вылета
    departure requirements
    условия выполнения воздушных перевозок
    air traffic environment
    условия контракта
    contract conditions
    условия, моделируемые на тренажере
    simulated conditions
    условия нагружения
    loading conditions
    условия нагружения в полете
    flight loading conditions
    условия над океаном
    oceanic environment
    условия на маршруте
    en-route environment
    условия обледенения крыла
    wing icing conditions
    условия обтекания воздушным потоком
    airflow conditions
    условия ограниченной видимости
    low visibility conditions
    условия перевозок
    conditions of carriage
    условия плохой видимости
    poor visibility conditions
    условия по заданному маршруту
    conditions on the route
    условия посадки
    landing conditions
    условия посадки на воду
    ditching conditions
    условия, по сложности превосходящие квалификацию пилота
    conditions beyond the experience
    условия при высокой плотности воздушного движения
    high density traffic environment
    условия проведения испытаний
    test environment
    условия пролета
    overflight conditions
    условия работы экипажа
    crew environment
    условия свободного потока
    free-stream conditions
    условия сертификационных испытаний по шуму
    noise certification test conditions
    условия с использованием радиолокационного контроля
    radar environment
    условия у земли
    ground reference
    условия хранения
    storage conditions
    условия эксплуатации
    1. in-service environment
    2. service conditions установившиеся условия
    steady conditions
    эксплуатировать в заданных условиях
    operate under the conditions

    Русско-английский авиационный словарь > условие

См. также в других словарях:

  • declared speed — paskelbtasis greitis statusas T sritis Gynyba apibrėžtis Pastovus greitis, kurį, laivo vado nuomone, laivas gali išlaikyti kelionės metu atsižvelgiant į oro sąlygas ir laivo būklę. atitikmenys: angl. declared speed pranc. vitesse déclarée ryšiai …   NATO terminų aiškinamasis žodynas

  • declared speed — The continuous speed which a master declares the ship can maintain on a forthcoming voyage under moderate weather conditions having due regard to the ship …   Military dictionary

  • Speed trap — The term speed trap can refer to a point where a speed limit is strictly enforced by police. It may also refer to locations where a speed camera is posted.cite web title=Speed trap|work=Dictionary.com Unabridged… …   Wikipedia

  • scheduled speed — The planned sustained speed of a convoy through the water which determines the speed classification of that convoy. See also convoy speed; critical speed; declared speed …   Military dictionary

  • High-speed rail in China — This article is about high speed rail in the People s Republic of China. For high speed rail in the Republic of China (Taiwan), see Taiwan High Speed Rail. High speed rail (HSR) trains in China A China Railways CRH1 train in Guangzhou. CRH1 is… …   Wikipedia

  • Need for Speed: Hot Pursuit (2010 video game) — This article is about the 2010 video game. For other uses, see Need for Speed: Hot Pursuit (disambiguation). Need for Speed: Hot Pursuit European cover art Developer(s) Criterion Games …   Wikipedia

  • Wind speed — is the speed of wind, the movement of air or other gases in an atmosphere. It is a scalar quantity, the magnitude of the vector of motion.Wind speed has always meant the movement of air in an outside environment, but the speed of air movement… …   Wikipedia

  • Maneuvering speed — In aviation, maneuvering speed is the maximum speed where full, abrupt control movement in the pitch axis will result in an aerodynamic stall of the aircraft prior to exceeding the design load limit. It has been widely misunderstood that flight… …   Wikipedia

  • Mannheim–Stuttgart high-speed railway — Line length: 99 km (61.5 mi) …   Wikipedia

  • Eight-Foot High Speed Tunnel — Infobox nrhp name = Eight Foot High Speed Tunnel nrhp type = nhl caption = The turning vanes of the Eight Foot High Speed Tunnel lat degrees = 37 lat minutes = 4 lat seconds = 49 lat direction = N long degrees = 76 long minutes = 20 long seconds …   Wikipedia

  • Mannheim-Stuttgart high-speed rail line — The Mannheim Stuttgart high speed rail line is a 99 km long railway line in Germany, connecting the cities of Mannheim and Stuttgart. It was officially handed over for operations on 9 May 1991 and the first InterCityExpress ran on it on 2 June.… …   Wikipedia

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»